Avize yukarıda durur, aplik göz hizasında. Bakılan yer burasıdır.











Cami avizesi kubbenin altında, yerden 8-10 metre yukarıda durur. Kimse ona dokunmaz, kimse yakından bakmaz. Aplik ise duvarda, göz hizasında ya da biraz üstündedir. Cemaat namaza dururken tam yanındadır.
Bu ayrım seçimi değiştirir. Avize uzaktan bir bütün olarak görülür; aplik yarım metreden bakılır. Pirincin rengi, camın tonu, motifin derinliği aplikte tek tek fark edilir.
Bu yüzden apliği son dakika, "avize alındı, duvara da bir şeyler koyalım" diye seçmek yanlıştır. Aplik avizeyle beraber düşünülür.
En sık gördüğümüz hata bu. Avize Osmanlı borulu alınır, aplik başka yerden — cam kollu, ya da tamamen farklı bir seri. İkisi ayrı ayrı güzeldir, yan yana durunca göze batar. Camiye giren "bir şey eksik" der ama neyin eksik olduğunu bilemez.
Seriler bunun için var. Aynı serinin avizesi ve apliği aynı elden, aynı kalıptan, aynı pirinçten çıkar:
Avizenizi zaten bizden aldıysanız hangi seri olduğunu söyleyin, apliği ona göre üretelim. Başka yerden aldıysanız da fotoğrafını gönderin — uyacak olanı beraber seçelim, uymayacaksa onu da söyleyelim.
Tek cümlelik cevabı yok, çünkü aplik sayısı caminin duvar uzunluğuna, sütun sayısına ve pencere düzenine bağlı. Aplikler pencere aralarına, sütunlara ya da mihrap yanına gelir — bu yerler her camide farklıdır.
Bir de şu var: aplik genel aydınlatma yapmaz. Aydınlatmayı avize yapar; aplik duvarı ve atmosferi verir. Bu yüzden "kaç aplik koyarsam aydınlık olur" diye hesaplanmaz. Az ve doğru yerde olanı, çok ve dağınık olandan iyidir.
Caminizin iç fotoğraflarını gönderin. Duvarı görelim, adedi birlikte belirleyelim.
Aplikte fiyatı belirleyen üç şey var: seri (Osmanlı borulu ile ledli lafızlı aynı işçilik değil), tekli mi çiftli mi, ve adet. Avizeyle birlikte alınan takımlarda ölçü ve üretim tek seferde yapılır.
25 yıl garanti aplikte de geçerli — avizeyle aynı garanti, aynı pirinç, aynı atölye.
Avize genel aydınlatmayı yapar; aplik duvarı ve atmosferi verir. İkisi farklı iştir. Aplik olmayan bir camide duvarlar karanlık kalır, mekân tek noktadan aydınlanmış gibi durur. Aplik aydınlatmayı tamamlar, yerine geçmez.
Olması çok daha iyi. Farklı seriler yan yana durunca göze batar — camiye giren bir şeyin uymadığını hisseder ama neyin uymadığını bilemez. Avizeniz başka yerdense fotoğrafını gönderin; uyacak olanı beraber seçelim, uymayacaksa onu da söyleyelim.
Avize 8-10 metre yukarıda, bir bütün olarak görülür. Aplik duvarda, göz hizasında durur ve yarım metreden bakılır. Pirincin rengi, camın tonu, motifin derinliği aplikte tek tek fark edilir. Bu yüzden aplik sonradan tamamlanan bir parça değil, avizeyle aynı anda düşünülmesi gereken bir seçimdir.
Caminin duvar uzunluğuna, sütun sayısına ve pencere düzenine bağlı. Aplikler pencere aralarına, sütunlara ya da mihrap yanına gelir; bu yerler her camide farklıdır. İç fotoğrafları gönderin, adedi birlikte belirleyelim.
Seriye, tekli mi çiftli mi olduğuna ve adede göre. Avizeyle birlikte alınan takımlarda ölçü ve üretim tek seferde yapılır.
Var. Avizeyle aynı garanti, aynı pirinç, aynı atölye. Aplik ayrı bir ürün grubu değil, aynı serinin parçası.